Do rozmowy zaprosi\u0142am dwie osoby, dla kt\u00f3rych \u015bwiadomy oddech jest integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia: Natali\u0119 Przybysz (piosenkarka, autorka piosenek) oraz Grzegorza Paw\u0142owskiego (trener oddechu, life coach, fizyk, autor ksi\u0105\u017cek).<\/p>\n
Czym jest oddech?<\/b><\/p>\n
Grzegorz Paw\u0142owski<\/b>: Pytanie wydaje si\u0119 proste, ale jest niezwykle obszerne. Oddech jest po\u0142\u0105czeniem, pomostem. \u0141\u0105czy ducha z cia\u0142em, cz\u0142owieka ze \u015bwiatem, to co wewn\u0119trzne z tym, co na zewn\u0105trz. Od\u017cywia, pozwala si\u0119 zbli\u017cy\u0107 do siebie. Energia \u017cyciowa, a\u017c w 70% pochodzi z oddechu, a dopiero potem z jedzenia. Przez oddech usuwamy tak\u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 toksyn. To, jak oddychamy wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na nasze relacje \u2013 jako\u015b\u0107 uczu\u0107, emocji i dotyku jest po\u0142\u0105czona z jako\u015bci\u0105 oddechu, to samo tyczy si\u0119 dozna\u0144 w sferze seksualnej. Oddech jest najlepszym znanym mi narz\u0119dziem rozpuszczaj\u0105cym stres i \u0142\u0105cz\u0105cym nas z intuicj\u0105.<\/p>\n
Natalia Przybysz<\/i><\/b>: Pierwsze, co mi przychodzi do g\u0142owy to s\u0142owa B.K.S. Iyengara – \u201eThe breath is the king of The mind\u201d. Oddech jest ruchem i pojazdem dla d\u017awi\u0119k\u00f3w. Jest pran\u0105, energi\u0105 \u017cyciow\u0105. Jest naszym wewn\u0119trznym wiatrem. Bez oddechu nie ma d\u017awi\u0119ku, mowy, \u015bpiewu. W medytacji Oddech jest rytmem \u017cycia cz\u0142owieka. Ca\u0142e \u017cycie jest przep\u0142ywem, oddychaj\u0105c pod\u0142\u0105czamy si\u0119 do tego przep\u0142ywu. Ka\u017cdy wdech to jest branie, ka\u017cdy wydech to oddawanie. Kiedy rozpoczynam medytacj\u0119, odpowiadam sobie na pytanie gdzie jestem, z czym przychodz\u0119. Z ka\u017cdym wdechem my\u015bl\u0119 o spokoju, pozycji cia\u0142a, przyp\u0142yni\u0119ciu do tu i teraz, a z ka\u017cdym wydechem pozwalam sobie wypu\u015bci\u0107 napi\u0119cie, stres czy zmartwienia. Oddech na pocz\u0105tku wymaga obserwacji, a dopiero potem mo\u017cemy z nim pracowa\u0107.
\n<\/i><\/p>\n
Oddech potrafi ogrzewa\u0107, wych\u0142adza\u0107, transformowa\u0107, wi\u0119c: czy oddech jest \u017cywio\u0142em?<\/b><\/p>\n
GP: <\/b>Jak dla mnie oddech jest nad\u017cywio\u0142em, meta\u017cywio\u0142em, kt\u00f3ry zasila wszystkie \u017cywio\u0142y i wszystko w nas \u0142\u0105czy.<\/p>\n
NP<\/i><\/b>: Oddech jest naszym wewn\u0119trznym wiatrem, a je\u015bli wiatr jest \u017cywio\u0142em, najstarszym duchem \u015bwiata, to\u2026 jak najbardziej. Cz\u0142owiek si\u0119 sk\u0142ada ze wszystkich \u017cywio\u0142\u00f3w. Jeste\u015bmy tym, co nas otacza. Wszelkie problemy bior\u0105 si\u0119 z poczucia oddzielenia czy zawierzenia iluzji, \u017ce jeste\u015bmy czym\u015b innym ni\u017c \u017cywio\u0142y.<\/i><\/p>\n
Jak wykorzystujesz oddech w emisji g\u0142osu, kiedy stoisz przed publiczno\u015bci\u0105 i przemawiasz, prowadzisz warsztaty?<\/b><\/p>\n
GP: <\/b>Robi\u0119 to intuicyjnie. Oczywi\u015bcie podczas rozlicznych kurs\u00f3w i szkole\u0144 r\u00f3wnie\u017c biznesowych, uczy\u0142em si\u0119 jak poprawnie u\u017cywa\u0107 g\u0142osu i oddechu jako narz\u0119dzia. Na pewno wp\u0142yn\u0119\u0142o to na m\u00f3j aktualny spos\u00f3b m\u00f3wienia. Jednak kiedy prowadz\u0119 zaj\u0119cia czy warsztaty, skupiam si\u0119 na tre\u015bci i nasycam oddechem m\u00f3j przekaz. Wtedy jest on du\u017co g\u0142\u0119bszy. Wol\u0119 my\u015ble\u0107 o oddechu jako o niezwykle ciekawym zjawisku ni\u017c jako o czynno\u015bci fizycznej rozk\u0142adanej na cz\u0119\u015bci pierwsze przez pryzmat anatomii.<\/p>\n
NP<\/i><\/b>: Zanim wejd\u0119 na scen\u0119, my\u015bl\u0119 o oddechu. On pomaga mi znale\u017a\u0107 si\u0119 ze swoim umys\u0142em i cia\u0142em tam gdzie chc\u0119 by\u0107. Uspokajam i spowalniam oddech, wyd\u0142u\u017cam wydechy, robi\u0119 przerw\u0119 po wydechu – to wszystko robi\u0119 zanim wejd\u0119 na scen\u0119, \u017ceby opanowa\u0107 stres czy podniecenie. A kiedy \u015bpiewam, to te\u017c my\u015bl\u0119 o oddechu, bo czasem potrzebuj\u0119 go wi\u0119cej, czasem mniej, czasem oddycham g\u0119\u015bciej, czasem rzadziej.
\n<\/i><\/p>\n
Czy pami\u0119tasz swoje pierwsze do\u015bwiadczenie \u015bwiadomego oddechu?<\/b><\/p>\n
GP<\/b>: Oczywi\u015bcie, to megawspomnienie. To by\u0142o ponad 25 lat temu, kiedy by\u0142em jeszcze na studiach i trafi\u0142em na zaj\u0119cia transformuj\u0105cego oddechu. Pami\u0119tam doskonale jak czu\u0142em, \u017ce ulatnia\u0142 si\u0119 ze mnie stres, przep\u0142ywa\u0142y przez cia\u0142o r\u00f3\u017cne odczucia, energie. Uwalnia\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne emocje. Do\u015bwiadczy\u0142em w\u00f3wczas nieznanego wcze\u015bniej spokoju i relaksu. Odkry\u0142em tak\u017ce, \u017ce \u015bwiadomy oddech pomaga mi w podejmowaniu decyzji, bardziej racjonalnych decyzji, bo cia\u0142a po\u0142\u0105czonego z oddechem nie da si\u0119 oszuka\u0107. Cia\u0142o pe\u0142niej nasycone oddechem jest \u017ar\u00f3d\u0142em g\u0142\u0119bszej prawdy.<\/p>\n
NP<\/i><\/b>: Pierwsze spotkanie z oddechem pami\u0119tam z zabawy, kt\u00f3r\u0105 mnie i mojej siostrze zorganizowa\u0142 wujek. Mia\u0142am jakie\u015b sze\u015b\u0107 czy siedem lat. Ustawi\u0142 nas na przeciwko siebie i wyobra\u017ca\u0142y\u015bmy sobie r\u00f3\u017cne podr\u00f3\u017ce, historie i \u015bwiaty, a wujek nam kaza\u0142 \u015bwiadomie oddycha\u0107. Pami\u0119tam te\u017c jak mia\u0142am pierwsze lekcje \u015bpiewu w wieku 12 lat i uczy\u0142am si\u0119 wydawa\u0107 z siebie takie mocne, przeponowe wydechy. A pierwszy raz \u015bwiadomie medytowa\u0142am jeszcze w podstaw\u00f3wce, by\u0142a to taka podstawowa technika zazen, czyli liczenie oddech\u00f3w.
\n<\/i><\/p>\n
Co zrobi\u0142a pandemia, da\u0142a nam oddech czy wstrzyma\u0142a go?<\/b><\/p>\n
GP<\/b>: Dla wielu os\u00f3b by\u0142o to wstrzymanie oddechu, dla mnie w pewnej chwili te\u017c. Z jednej strony przymusowa przerwa od codziennych dzia\u0142a\u0144 i rutyny by\u0142a upragniona. Przynios\u0142a du\u017co przemy\u015ble\u0144, pomog\u0142a zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do \u015brodka, bardziej odkry\u0107 siebie i na nowo poznawa\u0107 \u015bwiat, kt\u00f3ry nas otacza. Z drugiej strony, ka\u017cdy z nas na chwil\u0119 zastyg\u0142. Pierwsza reakcja cz\u0142owieka na tak\u0105 sytuacj\u0119 to strach, zamro\u017cenie, wstrzymanie oddechu. Tak jak to mamy w genach, na stres reagujemy ucieczk\u0105, walk\u0105 lub zamro\u017ceniem. Niekt\u00f3rzy wi\u0119c rzucili si\u0119 w wir intensywnej pracy, inni odci\u0119li si\u0119 zupe\u0142nie i zmienili \u017cycie o 180 stopni, a cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b po prostu \u201ezamar\u0142a\u201d w oczekiwaniu na dalsze wydarzenia.<\/p>\n
NP<\/i><\/b>: My\u015bl\u0119, \u017ce ta sytuacja zatrzyma\u0142a nas, zaprosi\u0142a do zwolnienia, zauwa\u017cenia gdzie jeste\u015bmy i docenienia wszystkiego. Zadie Smith u\u017cy\u0142a takiego \u0142adnego sformu\u0142owania w kontek\u015bcie efekt\u00f3w pandemii \u201dglobal humbling\u201d, czyli globalne spokornienie.<\/i><\/p>\n
Na samym pocz\u0105tku, kiedy to by\u0142o takie demoniczne i niewiadome, wtedy by\u0142o najstraszniej. Pandemia wywo\u0142a\u0142a zatrzymanie i szok. Ja na szcz\u0119\u015bcie by\u0142am wtedy bardzo mocno zanurzona w praktyce jogi, du\u017co \u0107wiczy\u0142am i to bardzo mi pomog\u0142o. Jako rodzina, z pocz\u0105tku mocno si\u0119 izolowali\u015bmy, wr\u00f3cili\u015bmy po miesi\u0119cznym pobycie w Indiach i tak naprawd\u0119 robili\u015bmy to samo co tam. Byli\u015bmy jak zamkni\u0119ci w kokonie z dzie\u0107mi, dom stawa\u0142 si\u0119 coraz bardziej domowy, sp\u0119dza\u0142am w nim du\u017co czasu. Kiedy ju\u017c oswoi\u0142am rzeczywisto\u015b\u0107 bez pracy, zacz\u0119\u0142am si\u0119 cieszy\u0107 innymi rzeczami. Uda\u0142o mi si\u0119 oddali\u0107 ten smutek, \u017ce m\u00f3j zaw\u00f3d wydaje si\u0119 niepotrzebny\u2026 Gdyby nie pandemia, nie da\u0142abym sobie tyle uwagi, nie zacz\u0119\u0142abym je\u017adzi\u0107 konno i lepi\u0107 z gliny, p\u0142ywa\u0107 i uprawia\u0107 pomidor\u00f3w. Och, no i nagra\u0142am p\u0142yt\u0119 w czasie pandemii!<\/i><\/p>\n
<\/p>\n
Czy to \u017cycie wp\u0142ywa na rytm oddechu czy oddech na rytm \u017cycia?<\/b><\/p>\n
GP<\/b>: Obop\u00f3lnie i wzajemnie. Mo\u017cemy dostosowa\u0107 si\u0119 do tego, co przynosi nam los i dzi\u0119ki oddechowi przyjmowa\u0107 wszystko z wi\u0119kszym spokojem.<\/p>\n
Mo\u017cemy tak\u017ce na tyle pozna\u0107 swoje mo\u017cliwo\u015bci pracuj\u0105c z oddechem, \u017ce nauczymy si\u0119 otwiera\u0107 na nowe mo\u017cliwo\u015bci i zjawiska i w pewien spos\u00f3b je przyci\u0105ga\u0107. Dostrajamy si\u0119 swoim nastawieniem, czy tak zwan\u0105 wibracj\u0105 do tego, co chcieliby\u015bmy w swoim \u017cyciu przywita\u0107. Przek\u0142adaj\u0105c to na j\u0119zyk naukowy, rytm i tempo naszego oddechu wp\u0142ywa na cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 fal m\u00f3zgowych. Kiedy oddychamy bardzo szybko, m\u00f3zg dostraja swoje fale do tego rytmu, wchodz\u0105c w stan beta<\/i> fal m\u00f3zgowych, czyli bardziej stresowy. Spowalniaj\u0105c oddech uzyskujemy fale alfa, <\/i>wchodz\u0105c tym samym w p\u0142ytki stan medytacji \u2013 to tak\u017ce stan, w kt\u00f3rym wi\u0119cej dostrzegamy, g\u0142\u0119biej czujemy. Mamy tak\u017ce fale theta,<\/i> b\u0119d\u0105ce g\u0142\u0119bok\u0105 medytacj\u0105 albo p\u0142ytkim snem i delta,<\/i> b\u0119d\u0105ce zwyczajowym stanem snu. Tak wi\u0119c m\u00f3zg mo\u017ce, w zale\u017cno\u015bci od dozna\u0144, sterowa\u0107 naszym oddechem, ale r\u00f3wnie\u017c oddech mo\u017ce regulowa\u0107 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 fal m\u00f3zgowych i tym samym wp\u0142ywa\u0107 na to, w jakim stanie umys\u0142u b\u0119dziemy.<\/p>\n
NP<\/i><\/b>: Obydwa te zjawiska zachodz\u0105. Rozwijaj\u0105c relacj\u0119 ze swoim oddechem, mo\u017cemy mie\u0107 na to wp\u0142yw. Mo\u017cemy podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 czy jeste\u015bmy reaktywni i czy powoduje nami \u015bwiat, kt\u00f3ry m\u0119czy czy \u015bwiadomie decydujemy si\u0119 na pewne rzeczy, wiemy, jaki mamy kierunek cel, a oddech s\u0142u\u017cy nam jako wiatr w \u017caglach.
\n<\/i><\/p>\n
Synonimem oddechu jest tchnienie. Od tego s\u0142owa podchodzi natchnienie\u2026 Natalio, czy tworz\u0105c, pisz\u0105c piosenki i \u015bpiewaj\u0105c je czujesz, \u017ce dajesz czemu\u015b nowe \u017cycie? A ty, Grzegorzu, piszesz ksi\u0105\u017cki, wyda\u0142e\u015b ju\u017c trzy pozycje. Czy tworzenie jest dla Ciebie donios\u0142ym aktem, tchni\u0119ciem nowego sensu w s\u0142owa?<\/b><\/p>\n
NP<\/i><\/b>: Tworzenie to jest spos\u00f3b na wyra\u017canie si\u0119. Emocje musz\u0105 z nas w jaki\u015b spos\u00f3b wyj\u015b\u0107. Jedni gotuj\u0105, inni krzycz\u0105 – to, co w nas siedzi musi si\u0119 wydosta\u0107, bo inaczej prze\u0142o\u017cy si\u0119 to na blokad\u0119, chorob\u0119 albo inny problem w ciele. Sztuka jest potrzebna cz\u0142owiekowi. To, \u017ce \u015bpiewam i wymy\u015blam piosenki sprawia, \u017ce wszystko, co sobie dostarczam i czym si\u0119 \u0142aduj\u0119 w \u017cyciu, mog\u0119 w jaki\u015b spos\u00f3b uwalnia\u0107, puszcza\u0107. Sztuka pomaga mi w przep\u0142ywie. Z ka\u017cdym wydechem mo\u017cemy co\u015b powiedzie\u0107 albo za\u015bpiewa\u0107 piosenk\u0119\u2026 ka\u017cdy wydech to decyzja w co idziemy i jak ukierunkujemy swoj\u0105 energi\u0119.
\n<\/i><\/p>\n
GP<\/b>: Tworzenie jest na pewno czym\u015b w rodzaju przekazania cz\u0119\u015bci siebie poprzez to, co si\u0119 kreuje. Ja jednak nie uwa\u017cam siebie za artyst\u0119. Pisz\u0119 ksi\u0105\u017cki z potrzeby podzielenia si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 i do\u015bwiadczeniami, ufaj\u0105c, \u017ce to pomo\u017ce innym. Natomiast co jest dla mnie wyj\u0105tkowe i magiczne, to moment, kiedy moi czytelnicy wracaj\u0105 do mnie z komentarzem, \u017ce co\u015b, co napisa\u0142em natchn\u0119\u0142o ich. Cieszy mnie oczywi\u015bcie, kiedy kto\u015b cytuje moje s\u0142owa, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce one da\u0142y pocz\u0105tek jakiej\u015b transformacji. Wtedy mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce tchn\u0105\u0142em \u017cycie w co\u015b lub kogo\u015b i \u017ce jest to akt tworzenia.<\/p>\n
Czy od zawsze \u015bwiadomy oddech ci towarzyszy, czy zdarza si\u0119 podczas sytuacji stresuj\u0105cych \u201enie oddycha\u0107\u201d?<\/b><\/p>\n
GP<\/b>: Jestem cz\u0142owiekiem i cz\u0119sto przy\u0142apuj\u0119 si\u0119 na tym, \u017ce kiedy odczuwam silny stres, na chwil\u0119 wstrzymuj\u0119 oddech. Normalna reakcja organizmu jest taka, \u017ce przez chwil\u0119 t\u0142umimy oddech i oceniamy sytuacj\u0119. To pozwoli\u0142o przetrwa\u0107 naszemu gatunkowi. Tak funkcjonuj\u0105 zwierz\u0119ta, z kt\u00f3rych si\u0119 wywodzimy. Oczywi\u015bcie dzi\u0119ki praktyce oddechu, wiem, jak szybko wr\u00f3ci\u0107 do swojej mocy.<\/p>\n
Oddech jest \u015bwiadomy, kiedy jestem go \u015bwiadomy\u2026 a cz\u0119sto nie jestem. Moja uwa\u017cno\u015b\u0107 \u201ezasypia\u201d. Ale nowe, czasami r\u00f3wnie\u017c stresuj\u0105ce sytuacje, pomagaj\u0105 mi wraca\u0107 do bycia bardziej obudzonym.<\/p>\n
NP<\/i><\/b>: Cz\u0119sto si\u0119 to przydarza. Na scenie nie da si\u0119 nie oddycha\u0107, obawiam si\u0119, \u017ce du\u017co os\u00f3b by to zauwa\u017cy\u0142o :). Bycie piosenkark\u0105 jest dla mnie gwarantem kontaktu ze swoim g\u0142osem i oddechem, ta \u201efabryka\u201d musi dzia\u0142a\u0107 sprawnie. Natomiast w \u017cyciu codziennym zdarza si\u0119 cz\u0119sto, \u017ce co\u015b mnie martwi, nie wyra\u017c\u0119 jakiego\u015b uczucia, emocji i wtedy zamykam si\u0119 w sobie, napinam szcz\u0119k\u0119, a\u017c nie otwieram ust kiedy m\u00f3wi\u0119! M\u00f3j m\u0105\u017c jest psychologiem i od razu dostrzega te momenty, zwraca mi na to uwag\u0119. Stresuj\u0119 si\u0119 i wstrzymuj\u0119 oddech w r\u00f3\u017cnych sytuacjach, na przyk\u0142ad kiedy prowadz\u0119 samoch\u00f3d i przydarza si\u0119 trudna sytuacja, ale to s\u0105 instynkty, odruchy.
\n<\/i><\/p>\n
Cz\u0119\u015bciej wstrzymujemy oddech z zachwytu czy ze strachu?<\/b><\/p>\n
GP<\/b>: Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi robi to cz\u0119\u015bciej ze strachu. To zdrowa reakcja, spadek po naszych przodkach. Dzi\u0119ki niej wiemy, \u017ce jeste\u015bmy \u017cywi. My\u015bl\u0119, \u017ce trudno jest, z r\u0119k\u0105 na sercu, przyzna\u0107, \u017ce cz\u0119\u015bciej towarzyszy nam bezdech pochodz\u0105cy od zachwytu.<\/p>\n
NP<\/i><\/b>: Ja cz\u0119\u015bciej wstrzymuj\u0119 oddech ze strachu\u2026 W oddychaniu dostrzegam analogi\u0119 do tego, co robi nurek albo wieloryb. Im wi\u0119cej ma w p\u0142ucach tlenu, tym wy\u017cej si\u0119 unosi, tym bli\u017cej jest ziemi. A z ka\u017cdym wydechem schodzi g\u0142\u0119biej. Jak chc\u0119 si\u0119 zdystansowa\u0107 do czego\u015b, to robi\u0119 przerw\u0119 po wydechu. To mi bardzo pomaga r\u00f3wnie\u017c przed wej\u015bciem na scen\u0119 kiedy otacza mnie du\u017co ludzi, ogromna energia, stres\u2026 Jak jestem czym\u015b zachwycona, to \u015bwiadomie wci\u0105gam to, ch\u0142on\u0119. Nawet m\u00f3j nauczyciel \u015bpiewu m\u00f3wi\u0142, \u017ce pi\u0119kno mo\u017cemy swoj\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 wch\u0142ania\u0107 wraz z wdechem\u2026 W takich ekstatycznych momentach, kiedy prze\u017cywam pi\u0119kno, oddycham i zatrzymuj\u0119 t\u0119 chwil\u0119.
\n<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Do rozmowy zaprosi\u0142am dwie osoby, dla kt\u00f3rych \u015bwiadomy oddech jest integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia: Natali\u0119 Przybysz (piosenkarka, autorka piosenek) oraz Grzegorza Paw\u0142owskiego (trener oddechu, life coach, fizyk, autor ksi\u0105\u017cek). Czym jest oddech? Grzegorz Paw\u0142owski: Pytanie wydaje si\u0119 proste, ale jest niezwykle obszerne. Oddech jest po\u0142\u0105czeniem, pomostem. \u0141\u0105czy ducha z cia\u0142em, cz\u0142owieka ze \u015bwiatem, to co wewn\u0119trzne […]<\/p>\n","protected":false},"author":39,"featured_media":4506,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[306],"tags":[],"class_list":["post-4505","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiad"],"acf":[],"yoast_head":"\n